Traceability w magazynie żywności - systemowe wsparcie w przemyśle spożywczym

Traceability (identyfikowalność, genealogia) to zdolność do tworzenia i przechowywania historii produktu. Historia ta powinna zawierać szerokie spektrum informacji dotyczących powstania produktu, warunków jego przechowywania czy transportu. W praktyce, oznacza to konieczność rejestrowania wszystkich istotnych dla kondycji towaru czynników, aż do momentu gdy trafi od do odbiorcy końcowego.

W przemyśle spożywczym identyfikowalność odgrywa szczególnie istotną rolę, dzięki temu że pozwala zwiększyć bezpieczeństwo klientów. Umożliwia szybkie i precyzyjne wycofanie z rynku żywności w sytuacji wykrycia zagrożenia, a także wskazanie jego źródła.

Identyfikowalność umożliwia także spełnienie obowiązujących na poszczególnych rynkach przepisów, takich jak Rozporządzenie nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady. Rozporządzenie ustanawia procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności. Określa następujące obowiązki:

  • traceability,
  • odpowiedzialność przedsiębiorców w kwestii bezpieczeństwa żywności,
  • wycofywanie środków spożywczych z rynku i od konsumenta,
  • informowanie konsumenta,
  • powiadomienia RASFF.

Wytyczne odnośnie rejestrowania informacji dotyczących historii produktu, stanowią również integralną część wielu norm i zasad, w tym m.in. ISO 22000:2005, HACCP, BRC, IFS, SQF. Nad wzrostem wymagań w zakresie traceability pracuje od pewnego czasu amerykańska FDA. Identyfikowalność nabiera obecnie coraz większego znaczenia również ze względu na wzmagający na świecie problem fałszowania żywności.

 

Identyfikowalność w magazynie żywności - cele

Przy budowie systemu identyfikowalności w łańcuchu żywnościowym pierwszym krokiem jest określenie konkretnych celów. Cele te mogą obejmować m.in. następujące elementy:

  • wspieranie zadań związanych z bezpieczeństwem żywności,
  • spełnienie wymagań klienta,
  • możliwość przekazywania informacji odpowiednim zainteresowanym stronom i konsumentom
  • ułatwienie wycofania produktu z dystrybucji i/lub dystrybucji oraz od konsumenta,
  • identyfikację organizacji odpowiedzialnych w łańcuchu dostaw,
  • ułatwianie przeglądu szczegółowych informacji o produkcie,
  • spełnianie wszystkich, krajowych i międzynarodowych przepisów lub zasad polityki prowadzonej przez przedsiębiorstwo,
  • poprawa efektywności i produktywności organizacji.

 

Różne towary, różne potrzeby

W zależności od rodzaju artykułu, zmienia się zakres i szczegółowość informacji potrzebnych do budowy historii produktu. Szczególnie wymagające pod tym względem są towary podlegające reżimowi kontroli temperatury. Przyjęcie dostawy w magazynach, w których przechowywana jest żywność wymagająca kontroli temperatury, wymaga wykonania różnych zadań:

  • ustalenie daty przybycia pojazdu od dostawców lub producentów;
  • identyfikacja dostawy, kierowanie do doku rozładunkowego i strefy przeładunku;
  • sprawdzenie zgodności z dokumentami dostawy (zamówienia);
  • kontrola danych dotyczących producenta, daty produkcji, daty ważności oraz terminowości dostaw towarów;
  • sprawdzenie wymagań dla środków transportu, które obejmują pomiar temperatury w przestrzeni ładunkowej; czystość przestrzeni ładunkowej (szczelności, obecności zapachów, szkodników lub śladów ich obecności);
  • kontrola dokumentów kierowcy (książeczki sanitarnej);
  • sprawdzenie temperatury towaru;
  • sprawdzenie stanu opakowań zbiorczych.

Wśród czynności i procesów realizowanych w trakcie przechowywania w magazynie towarów wrażliwych na temperaturę znajdują się przede wszystkim:

  • pomiar temperatury,
  • rejestrowanie przesunięć wewnątrz i międzymagazynowych,
  • badanie próbek produktów pochodzenia zwierzęcego (często zwykle zlecane zewnętrznie).

 

Traceability dla różnych grup artykułów

Wśród grup artykułów spożywczych cechujących się specyficznymi wymaganiami w zakresie identyfikowalności znajdują się m.in.:

Żywność pochodzenia zwierzęcego –  w Rozporządzeniu nr 931/2011 Parlamentu Europejskiego i Rady sprecyzowano rodzaj informacji dotyczących przesyłek żywności pochodzenia zwierzęcego (przetworzonej i nieprzetworzonej). Oprócz danych dostawcy i odbiorcy wymagany jest dokładny opis żywności wraz z jej ilością, odniesienie identyfikujące odpowiednio serię, partię lub przesyłkę, a także datę wysyłki.

Produkty rybołówstwa – w Rozporządzeniu nr 1224/20092011 Parlamentu Europejskiego i Rady uszczegółowiono system identyfikowalności produktów rybołówstwa i akwakultury. Oparty jest on przede wszystkim na informacjach obejmujących numer identyfikacyjny partii, oznakę rybacką i nazwę statku rybackiego, nazwę jednostki produkcji akwakultury, kod alfa-3 FAO każdego gatunku, datę połowów i dane dostawców. W przypadku  świeżych ryb, według rozporządzenia nr 1379/2013 należy gromadzić dane, które przekazywane są konsumentom (handlowe oznaczenie gatunku i jego nazwę systematyczną, obszar połowu i metodę produkcji).

Nasiona i kiełki – rozporządzenie nr 208/2013 określa szczegółowe wymagania odnośnie śledzenia kiełków i nasion przeznaczonych do ich produkcji. Historia artykułów powinna obejmować szczegółowy opis nasion lub kiełków (w tym nazwa taksonomiczna), objętość lub ilość dostarczonych nasion lub kiełków, datę wysyłki i odniesienie umożliwiające identyfikację danej partii. Dla kiełków i nasion importowanych do Unii Europejskiej dołączone powinno być odpowiednie świadectwo.

Produkty GMO – szczegółowe regulacje obejmują również dystrybucję organizmów genetycznie modyfikowanych (GMO), stosowaną w żywności i paszach. Podstawę identyfikowalności w odniesieniu do produktów GMO stanowią niepowtarzalne identyfikatory GMO. Wszystkie zgromadzone informacje (w tym dane dostawców i odbiorców) powinny być przechowywanie przez pięć lat po każdej transakcji.

Aby gromadzenie informacji o historii produktu było efektywne, stosuje się unikalne oznaczenie każdego artykułu. Oznaczenie najczęściej wykonuje się najczęściej przy pomocy etykiet z kodem kreskowym lub w technologii RFID.

Historia produktu coraz częściej postrzegana jest jako element kreowania jego wartości. Pełna transparentność dostarczanych towarów pozwala sprostać przepisom, normom oraz wychodzić naprzeciw oczekiwaniom klientów. Traceability może stanowić skuteczne narzędzie do zarządzania ryzykiem i kontroli zagrożeń. Rejestrowanie i śledzenie historii produktu, stało się dzisiaj jednym z podstawowych zadań systemów magazynowych (WMS)zarządzania transportem (TMS), czy realizacji produkcji (MES). Podczas wyboru nowych rozwiązań informatycznych z obszaru logistyki i produkcji, warto rozpoznać możliwości jakie systemy te w tym obszarze otwierają.

 

Tekst: Marek Wiązowski, Quantum Qguar

Zdjęcie: Quantum

 

Oferta: automatyka magazynowa, case study, centrum logistyczne, dystrybucja, logistyka, magazyn, magazynier, operator logistyczny, palety, regały, studia przypadków, system wms, wózek widłowy, wózki widłowe

Background Image

Header Color

:

Content Color

:

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług zgodnie z Polityką prywatności. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w Twojej przeglądarce lub w konfiguracji usługi. Polityka prywatności.